OK to dziś właściwie międzynarodowa instytucja. Istnieje w wielu językach. Pochodzenia z angielskiego w zasadzie nikt nie kwestionuje. Historia powstania OK jest całkiem ciekawa. Jeśli ją zapamiętacie, będziecie mogli zaskoczyć większość tych, którzy uczą się angielskiego razem z Wami, a może nawet niektórych z Waszych nauczycieli. Nawet w szanowanych polskich słownikach znajdziecie kompletnie spolszczoną wersję – słowo okej.

Skąd się wzięło OK w angielskim?

OK nie pasuje do podstawowej zasady angielskiej pisowni. Dwie duże litery sugerują rodzaj skrótu. To całkiem dobra hipoteza, choć znam osoby, które uważają, że OK to skrócone okay, albo odmiana podobno staroangielskiego hokay. Od razu wyjaśnię, że hokay to nieudana i obecnie zapomniana próba importu amerykańskiego OK do szacownego angielskiego języka nauczanego na starych angielskich uniwersytetach. Nie wyszło, dziś Anglicy muszą pogodzić się z trudnym dla nich faktem, że OK wymyślili, z ich punktu widzenia, językowi barbarzyńcy z Ameryki.

W literaturze znajdziecie wiele historii związanych z powstaniem słowa OK. Przeważają dwie alternatywne wersje, które warto zapamiętać i następnie do woli używać w towarzystwie w roli ciekawej opowieści bawiącej towarzystwo. Uniwersalność OK sprawi, że poniższe historie możecie opowiadać nawet osobom, które nie znają angielskiego, a jeśli coś przekręcicie, nikt nie uzna tego za błąd, bo funkcjonuje wiele wersji tej samej opowieści.

Historia słowa OK.

Według pierwszej z najbardziej powszechnych opowieści o OK, słowo powstało jako hasło reklamowe. To bardzo amerykańska wersja historii. Według niej, mniej więcej w 1840 roku, czyli z amerykańskiej perspektywy historycznej w czasach prehistorycznych, OK to skrót od Old Kinderhook, a właściwie Old Kinderhook Club. W 1840 roku ówczesny prezydent USA, Martin Van Buren stanął przed problemem reelekcji. Wybory przegrał z republikaninem Richardem Johnsonem, najpewniej dlatego, że oświadczył publicznie, że Ameryka nie zamierza spłacać długów państwom europejskim oraz po raz pierwszy w czasie swojej kadencji podważył parytet złota dla dolara i zaczął na sporą skalę drukowanie papierowych pieniędzy. Van Buren pochodził z miasteczka Kinderhook w stanie Nowy Jork i jako polityk bywał nazywany Old Kinderhook. Jego wyborcy założyli więc Old Kinderhook Club i jak się już domyślacie, szybko skrócili jego nazwę do OK. Zatem OK jest słowem o początkach politycznych. Van Buren był demokratą, a OK wcale nie przyniosło mu szczęścia, bowiem kluby jego wyborców powstały dopiero w przededniu reelekcji, czyli wyborów, które przegrał.

Przeciwnicy teorii Old Kinderhook wskazują, że dekadę wcześniej bostońscy intelektualiści, którzy uwielbiali naśmiewać się z mniej wykształconych i popełniających liczne błędy ortograficzne rodaków, stworzyli OK w zupełnie inny sposób. W kilku archiwalnych wydaniach bostońskich gazet można doszukać się wyśmiewania błędnej pisowni all correct jako Oll Korrect (albo nawet Ole Kurrek),  co mogło mieć miejsce w holenderskiej części mieszkańców Bostonu.

Indiańskie korzenie OK.

Druga najczęściej opisywana historia powstania OK wiąże źródło słowa z językiem Indian Choctaw (czyli Czoktawów, ale tak chyba nikt nie mówi). Już w 1825 roku, czyli przed prezydentem Van Burenem i przed artykułami w bostońskich gazetach, chrześcijański misjonarz Cyrus Byington wraz ze swoimi współpracownikami opracował tłumaczenie Biblii na język, który po polsku nazywamy dziś czoktawskim, czyli tym, którym posługiwał się lud Choctaw zamieszkujący głównie Alabamę, Mississippi i Louisianę. Dziś oczywiście nie nazywamy Czoktawów Indianami (american indians) tylko natywnymi mieszkańcami Ameryki (Native American People). Ja już czekam na poprawione i poprawne politycznie wydanie dzieł Karola Maya, który zresztą był Niemcem i po raz pierwszy odwiedził Stany Zjednoczone już po napisaniu wszystkich swoich opowieści o Indianach, a raczej natywnych mieszkańcach Ameryki.

Tak więc w owej biblii dla ludu Choctaw autorzy kończyli wiele zdań słowem okeh, które oznaczało coś w rodzaju dostojnego „tak więc jest” (it is so). Za tą teorią może przemawiać alternatywna wersja dzisiejszego OK, czyli właśnie fonetycznie zapisane okeh pojawiające się we współczesnych słownikach jako forma alternatywna.

Są też wersje związane z językami przywiezionymi do Ameryki z Afryki przez niewolników, szkockim och aye (czyli oh yes) – wynalazcy i właściciele języka angielskiego z wysp brytyjskich nie darują sobie przecież faktu, że to Amerykanie wynaleźli najbardziej popularne angielskie słowo. Ekstrawaganckie teorie wskazują na niemieckie ohne korrectur albo greckie ola kala (wszystko w porządku). W niemiecką wersję nie wierzę, grecka wydaje się być sensowna, bo greckich emigrantów w początkach dziewiętnastego wieku było w Ameryce całkiem sporo. Każdego Brytyjczyka z pewnością zgrozą wypełnia przypuszczenie, że OK pochodzi z francuskiego au quai (na nabrzeżu). Podobno francuscy marynarze tak umawiali się z amerykańskimi prostytutkami.

Możecie wierzyć w każdą z tych i kilka innych teorii. Ja tam wierzę w teorię związaną z ludem Choctaw, głównie dlatego, że to historia, która na zawsze wiąże najpopularniejsze angielskie słowo z Ameryką, co jest niezłym prztyczkiem dla Anglików. Jednak najbardziej przekonuje mnie fantastyczny Pete Seeger, który spędził całe wieki na wysłuchiwaniu ludowych przekazów i opowiedział historię w świetnej piosence „All Mixed Up”, której tekst znajdziecie z łatwością w internecie, co jest dla Was moim zadaniem domowym.

Are you OK with that?

Autor wpisu: Rafał Garszczyński – tłumacz i nauczyciel języka angielskiego, doświadczony manager branży IT, doradca biznesowy, dziennikarz muzyczny.

Artykuł Co dokładnie znaczy OK po angielsku? pochodzi z serwisu Archibald angielski online i stacjonarnie.

Merriam Webster, amerykańskie wydawnictwo specjalizujące się w słownikach, nie tylko skrupulatnie przygotowuje nowe wydania opasłych tomiszczy ale idzie też z duchem czasu i na swojej stronie internetowej udostępnia garść świetnych gier i quizów językowych.

Do wyboru mamy cztery quizy:

Name That Thing: Test your visual vocabulary with a 10-question challange

How Strong Is Your Vocabulary: Test your vocabulary!

SPELL IT: Can you spell these 10 commonly misspelled words?

TRUE or FALSE: Test your knowledge – and maybe learn something along the way

Każdy z quizów sprawdza naszą znajomość języka na inny sposób, a jeden z nich nierzadko serwuje nam ciekawe fakty. Gry są dostępne za darmo i posiadają możliwość kontroli stopnia trudności (szczególnie Name That Thing oraz How Strong Is Your Vocabulary).

Autor wpisu i zdjęcia: Maciek Trzeciak

Artykuł S_P_E_L_L IT! pochodzi z serwisu Archibald angielski online i stacjonarnie.

Niestety nie jest to łatwe zadanie, bo nie zawsze mamy pod ręką nasze notatki. Na szczęście Merriam-Webster przygotowało taką listę za nas. Ale też dla nas. Poniżej znajduje się telegraficzny przegląd, tego co huczało w języku angielskim w mijającym 2017 roku.

1/10

Feminism było (jest) najczęściej wyszukiwanym słowem według amerykańskiego wydawnictwa. Słowo zyskało na ogromnej popularności m.in. dzięki serialom takim jak The Handmaid’s Tale czy film Wonder Woman. Swój wkład w popularność słowa miały też niedawne i głośne skandale związane z molestowaniem seksualnym w Hollywood ale i nie tylko.

5/10

Dotard (a person in his or her dotage” (dotage is „a state or period of senile decay marked by decline of mental poise and alertness). To staroświeckie słowo zdobyło ogromny rozgłos w zasadzie z dnia na dzień, kiedy to rozzłoszczony przywódca Korei Północnej skomentował uwagi Prezydenta USA Donalda Trumpa. Co ciekawe, słowo zyskało ponad 35000% w samej liczbie wyszukań.

6/10

Syzygy /SIZ-uh-jee/ oznacza the nearly straight-line configuration of three celestial bodies (such as the sun, moon, and earth during a solar or lunar eclipse) in a gravitational system. To słowo już pojawiło się na łamach bloga Archibalda przy okazji niezwykłego zaćmienia słońca, które miało miejsce w tym roku.

To tylko garść słów z całego rankingu, do lektury którego serdecznie zachęcam. Całą listę można znaleźć tutaj.

Autor wpisu: Maciek Trzeciak

Artykuł The 10 of 2017 pochodzi z serwisu Archibald angielski online i stacjonarnie.

Wymiana grzeczności chyba nie jest naszą narodową domeną, mnie w każdym razie brakuje w tej kwestii luzu i często się zastanawiałam, czy aby na pewno nie odezwałam się za bezpośrednio, czy przywitałam się, zanim o coś poprosiłam i czy na pewno NIE ZAPOMNIAŁAM NA KOŃCU DODAĆ SŁOWA PLEASE??? Z moim totalnie pierwsza-lekcja-angielskiego-w-liceum ‘how are you?’ czułam się jak fajtłapa; dopiero po miesiącu odważyłam się na alternatywne (i wielokrotnie podsłuchane) ‘alright?’ (pamiętać o intonacji wznoszącej!), a i tak pierwszy lepszy kolejkowicz z lokalnego Lidla we freestyle’u z panią kasjerką udowadniał mi, że jestem żałośnie poza klasyfikacją. Dopiero kiedy spektakularnie poślizgnęłam się na błocie w parku i nie pozbierawszy się jeszcze z ziemi zakrzyknęłam ‘I’m alright, thank you’, poczułam, że nastąpił jakiś przełom. Do tego stopnia, że dwa tygodnie po powrocie ciągle uśmiecham się podczas interakcji z pracownikami sektora usługowego,  a raz nawet chciałam zainicjować zabawną rozmowę z celnikiem na lotnisku! Oczywiście zrezygnowałam, ale podekscytowanie pamiętam do dziś…

P.S. Ta to nie to samo co ta-ra, które z kolei oznacza ‘pa pa’.
A zatem ta-ra, do następnego wpisu 😀

Autorka wpisu: Ewelina Hanyż – lektorka Archibalda

photo credit: http://tvorbaweb-stranok.sk Sticky note – thank you! via photopin (license)

Artykuł Ta pochodzi z serwisu Archibald angielski online i stacjonarnie.

Zatem czego możemy się nauczyć od poliglotów?

Przede wszystkim maksymalizacji obecności języka, którego się uczymy w życiu codziennym. Dwa czy trzy spotkania z językiem w tygodniu, to tylko kropla w morzu potrzeb. Dlatego warto „wystawiać się” na język na każdy z możliwych sposób – czytając (prasę czy literaturę – szczególnie pomocne są tzw. Graded Readers, słuchając muzyki (tu wybór jest praktycznie nieograniczony), oglądając filmy lub seriale (co ciekawe wg. wspomnianego artykułu w przypadku dzieci czas spędzony przed ekranem nie jest tak efektywny w nauce języka jak jego „żywa” obecność) i obcowanie z kulturą danego języka (np. Podróże czy dłuższe wyjazdy za granicę).

Na koniec, ciekawostka, okazuje się, że oprócz oczywistych korzyści praktycznych płynących z wielojęzyczności, znajomość kilku języków sprawia, że stajemy się po prostu bardziej pojętni. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj.

Autor wpisu i zdjęcia|: Maciek Trzeciak – lektor Archibalda.

Artykuł What you can learn from (not) being bilingual pochodzi z serwisu Archibald angielski online i stacjonarnie.

Na te i kilka innych pytań stara się odpowiedzieć autor ciekawego projektu leksykograficznego, Tim Lomas, wykładowca pozytywnej psychologi na uniwersytecie East London. The Positive Lexicography Project  to nieprzerwanie rozrastająca się kolekcja nieprzetłumaczalnych słów z różnych języków świata, które opisują radość i dobre samopoczucie (ale nie tylko).

Projekt jest na tyle nietypowy, że jakiś czas temu trafił na łamy prestiżowego amerykańskiego tygodnika społeczno-politycznego The New Yorker.

Autorka artykułu, Emily Anthes, opisuje jak zaczęła się językowa przygoda Lomasa z takimi słowami jak niemieckie Heimat (deep-rooted fondness towards a place to which one has a strong feeling of belonging) czy sisu (a Finnish word for the psychological strength that allows a person to overcome extraordinary challenges).

Podążając za artykułem, dowiadujemy się, że Lomas zebrał ponad 200 słów i wyrażeń z 49 języków, korzystając z pomocy przyjaciół, swoich studentów i słowników internetowych. Na liście znalazło się modne ostatnio duńskie słówko hygge, które opisuje ulotne szczęście w codziennych chwilach.

Obecnie autor pracuje nad kolejnym wydaniem zbioru słówek. Można też dodawać swoje poprzez stronę projektu.

Więcej pięknych i intrygujących wyrażeń znajdziecie we wspomnianym artykule, do którego przeczytania serdecznie zachęcam.

The Glossary of Happiness by The New Yorker

Niech na co dzień towarzyszy Wam aware (the bittersweetness of a brief, fading moment of transcendent beauty). 🙂

Autor postu i zdjęcia: Maciek Trzeciak – lektor Archibalda

Artykuł The Glossary of Happiness pochodzi z serwisu Archibald angielski online i stacjonarnie.

Co ciekawe, przyrostek -nik pojawił się w angielskim dzięki jidysz (a ten z kolei zapożyczył końcówkę z języka polskiego i ukraińskiego). Oznacza „związany z lub charakteryzujący się bytem”. Natomiast rdzeń nud- również został przemycony do angielskiego przez jidysz, a pochodzi od polskiego słowa nuda.

Przyrostek –nik jest często używany w języku angielskim do tworzenia tzw. wyrażeń okazjonalnych (ang. nonce word), które często mają znaczenie żartobliwe i/lub nieco obraźliwe. Niektórzy twierdzą, że popularność sufiksu została wzmocniona przez rosyjski „Sputnik” (dosł. towarzysz podróży; od ros. put, czyli droga).

Być może znacie słowo beatnik? Z ang. Beat Generation (znany również jako Renesans z San Francisco) nieformalny awangardowy ruch literacko-kulturowy, który powstał w latach 50. XX w. w USA. Nazwa ruchu pochodzi od angielskiego słowa „beat„. Jako przymiotnik słowo to jest związane ze „zmęczeniem” i „przegraniem” (np. „to be beaten„). Wielu znanych, amerykańskich pisarzy i poetów było związanych z ruchem Beatników m.in. Jack Kerouac, Ken Kesey czy William Carlos Willimas.

Podsumowując, komputerowiec, czyli (zbytni) pasjonat komputerów, to po prostu computernik, a czyścioch lub pedancik, to neatnik. Tylko co zrobić z „no-goodnik czy allrightnik?

Autor wpisu i zdjęcia: Maciek Trzeciak – lektor Archibalda

Artykuł Don’t be such a nudnik! pochodzi z serwisu Archibald angielski online i stacjonarnie.

Dawno się tak nie uśmiałam, jak podczas czytania historii niedawnego tweeta Donalda Trumpa. Aktualny POTUS (President of the United States) nie rozstaje się ze smartfonem i tweetuje od rana do wieczora, na bieżąco dostarczając pożywki mediom. Jednak ten komunikat: ‘Despite the constant covfefe’ wzbudził niemałą konsternację i rozbawienie. Jako że tweet pojawił się tuż po północy, najbardziej prawdopodobnym jest wytłumaczenie, że prezydent przysnął pisząc słowo coverage  i nie dokończył wątku, ale Internet nie wybacza i hasztag #covfefe oraz niezliczone memy rozmnożyły się zanim POTUS usunął wpis.

Gdyby nie to, że chodzi o Twittera, i że z całą pewnością doszło do zabawnej wpadki, można by uznać, że Trump jest fanem vaguebooking /ˈveɪɡbʊkɪŋ/ . Vaguebooking to domena Facebooka – chodzi o wpisy tajemnicze, nieprecyzyjne lub dramatyczne, które prowokują zatroskane lub zaciekawione reakcje znajomych. Słowa można użyć jako czasownika, np. He’s vaguebooking again. Should I call and ask what’s happened? oraz rzeczownika: I’ve unfollowed all the vaguebookers on my FB page, they were doing my head in. Mówiąc zwyczajnym językiem, takie zachowanie nazwalibyśmy attention seeking, a osobę – attention seeker.

Jest jeszcze jedno zjawisko z mediów społecznościowych, które dorobiło się własnej nazwy – humblebragging. To niby żartobliwy, krytyczny lub autoironiczny tekst, którego celem jest tak naprawdę zwrócenie uwagi na coś, z czego jesteśmy dumni. Podaję przykłady za internetowym słownikiem oksfordzkim:

All of the dresses I thought about wearing are too big! #humblebrag

She humblebragged about how ‘awful’ she looks without any make-up.

Również to wyrażenie ma swój odpowiednik w pozawirtualnym świecie. Taka niebezpośrednia metoda wypraszania pochlebstw to fishing for compliments.

P.S. Żona POTUS-a to FLOTUS (First Lady of the United States).

zdjęcie: txmx 2 – via photopin (license)

Artykuł Covfefe pochodzi z serwisu Archibald angielski online i stacjonarnie.